Brief over de Wfft-banken-controles

Tekst van de brief en bijlage/toelichting

verzonden aan: DNB, BFT, AFM, DFIE, AP, NVB. ter inzage aan Min. Ven J, Min. Szw en Het CCV.

23 februari 2026

Geachte …………..

Ondernemers worden steeds vaker en herhaaldelijk geconfronteerd met buitensporige verzoeken om gegevens in het kader van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Deze praktijk legt een onevenredige druk op bedrijven, tast de privacy aan en verstoort de relatie tussen bank en klant. Dat lijkt ons ook niet dienstbaar aan het controle-doel.

Wij ontvangen talloze signalen van bedrijven die te maken krijgen met herhaald aanleveren van dezelfde documenten, buitensporige detailvragen en korte reactietermijnen. In sommige gevallen worden complete bedrijfsdossiers meerdere keren per jaar opnieuw opgevraagd, met aanzienlijke kosten en tijdsverlies tot gevolg.

Voor onze leden – vergunning-houdende, gecontroleerde bedrijven in de erotische sector – geldt daarbij dat zij reeds aan strenge eisen voldoen, waaronder gemeentelijke vergunningen, BIBOB-onderzoek en fiscale controles. Wanneer ondanks deze waarborgen telkens opnieuw diepgravende vragen worden gesteld of beperkingen worden opgelegd is de proportionaliteit zoek.

Wij streven naar een evenwichtige benadering: effectieve bestrijding van witwassen én werkbare voorwaarden voor legitieme bedrijfsvoering. Graag gaan wij met u in gesprek om de signalen te bespreken en verbetervoorstellen te verkennen.

Hierna gaan wij er al iets uitgebreider en dieper op in.

 Bijlage

De fors oplopende en herhaalde verzoeken tot het aanleveren van gegevens in het kader van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

Laten we ons eerst voorstellen:

De Vereniging Exploitanten Relaxbedrijven (VER) werd opgericht op 26 september 1991 en vertegenwoordigt vergunde, besloten bedrijven (clubs, privéhuizen, massagesalons en dergelijke) en escortbedrijven. De zogenaamde raambedrijven hebben hun eigen organisaties, maar ook zij kunnen zich bij de VER aansluiten. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor bedrijven in de webcamindustrie en zelfstandige sekswerkers.

De VER statuten:

De vereniging stelt zich ten doel: het behartigen van de belangen van exploitanten van relaxbedrijven, zowel collectief als individueel in de meest ruime zin, onder meer door het voeren van overleg met overheids- en andere instanties, het verzorgen van public relations van relaxbedrijven in het algemeen en het bewerkstelligen van imagoverbetering van zodanige bedrijven. Tot de belangenbehartiging kan mede behoren het treffen van rechtsmaatregelen en het voeren van gedingen.

Wij kunnen ons beperken tot de belangen van de VER-leden. Echter, als het gaat om het verbeteren van de sector, dan zijn de belangen van de gehele sector, ook òns belang. Ook dit probleem gaat verder dan alleen de bedrijven en sekswerkers die bij ons zijn aangesloten.

Bedrijven zoals wij die vertegenwoordigen hebben een gemeentelijk vergunning seksinrichting en hebben voordien en bij een verlenging een zg. Bibob-onderzoek gekregen. Bij twijfel ook tussentijds. Als er twijfel blijft is het aan de Burgemeester om het bedrijf de vergunning niet te verstrekken of in te nemen; de voorwaarden zijn stringent.

Fiscaal-verzuim kan ook tot stilleggen van bijvoorbeeld de opting-in regeling leiden en ingeval van frauduleuze aangiften wordt het bedrijf stilgelegd.

Signalen verzamelen.

Bank-klanten hebben alle belang bij een veilig bankverkeer. Hoewel banktoezicht en naleving dan essentieel zijn, ondervinden wij signalen dat de uitvoering van deze Wwtf-controles bij meerdere banken ontaard terzake de efficiëntie, proportionaliteit en consistentie. Dit heeft duidelijke gevolgen voor de bedrijfsvoering en privacy-rechtelijke verantwoording.

Wij vroegen de  bedrijven ons te melden wat er volgens hen zoal misgaat in de communicatie met de Banken. Daar wilde men aanvankelijk amper op reageren uit angst dat bij een klacht, zodra die te herleiden was, het opzeggen van de bankrekening een gevaar was.

Dat is volgens ons een zeer ongezonde relatie tussen de bank en klant. Wij zijn echter geschrokken van de omvang en het gemak waarmee meerdere banken over de ondernemer heen walsten!

De kernpunten

Banken eisen veelal bij herhaling uitgebreide documentatie en gegevens, waaronder  de gemeentelijke vergunning, VOG, Ubo-verklaringen, bedrijfsplannen, loon- en betalingsdocumentatie en kasstaten, loonbelastingverklaringen van sekswerkers en personeel.

Maar ook eventuele rapportages van de GGD, Brandweer en Bouwkundige staat van het onroerend goed.

Het beperkt zich ook niet tot standaard-vragen per brief/mail maar ook telefonisch. Dan zijn er vragen hoe men omgaat met de mensenhandel-slachtoffers en minderjarigen. Of men ook de belastingen voor hen normaal betaald.

Vraagstelling die misstanden suggereren en een diepgeworteld wantrouwen etaleren, die in feite infaam zijn. Dat bij ondernemers die vaak al een kwart eeuw of langer klant zijn. Daar is toch ook ervaring in het klantendossier van te vinden?

Er zijn meldingen dat herhaalde aanvragen en verzending van identieke stukken moeten plaatsvinden, met toenemende kosten en belasting van tijd die ondernemers dragen. Meldingen in 3 jaar voor de 12e  keer en een ondernemer die standaard elke maand gegevens moet aanleveren. Een aantal respondenten liet weten ook meermaals per jaar dezelfde vragen en eisen te krijgen.

Of waar de boekhouder dagen bezig is om de gevraagde specificaties aan te kunnen leveren zoals de verklaringen bij alle contante ontvangsten in de kasstaten en de loonbelastingverklaringen van opting-in en personeel – over bijvoorbeeld een periode van 1 tot 9 maanden. Ook werd gevraagd om verklaring van klanten, hoe men aan de contanten komt.

De proportionaliteit en noodzakelijkheid van sommige vragen worden betwijfeld; bij gebrek aan aanwijzingen van ongebruikelijke transacties lijken vereisten buitenproportioneel of invasief.

Doelmatigheid en kosten

Prijsstelling en vergoedingen voor rekeningbeheer zijn in sommige gevallen aanzienlijk gestegen (bijv. van basisvergoeding naar hogere maandelijkse tarieven), zonder duidelijke toegevoegde waarde voor de dienstverlening. Het gaat om rekeningen waar alleen omzetten en kosten verwerkt worden,  zonder enig andere bancaire service.

Gevolg voor ondernemers, sekswerkers en privacy

Privacy en databeheer:

Meerdere herhaalde verzoeken vergroten het risico op onnodige verwerking van persoonsgegevens. Men vraagt gegevens op die door de ondernemer niet verstrekt mogen worden.

Denk daarbij met name aan sekswerkers die niet in loondienst van de onderneming maar doorgaans fiscaal via de opting-in regeling werken en een eigen verantwoordelijkheid hebben, slechts de verplichtingen via het bedrijf afrekenen via de zg. opting-in regeling met de Belastingdienst.

Financiële last en operationele druk:

Het merendeel van de bedrijven is nogal kleinschalig en met een beperkte jaaromzet. Duidelijk is dat het verstrekken van de gegevens ook kosten en tijd vragen en daardoor ook beperkt het investeringen en verstoort de daadwerkelijke bedrijfsvoering en innovatie.

Het verstrekken van alle vragen en eisen binnen een tijdsdruk van doorgaans maximaal 14 dagen. En direct wordt ook het beëindigen van de rekening als sanctie gemeld. Dat is gezien de situatie waar bedrijven werkelijk veel moeite moesten doen om een rekening courant te kunnen openen ook een spookbeeld. Het kunnen beschikken over een rekening is voor een bedrijf noodzaak. Het is ook een rekening waarop men alleen kan bij- en afboeken maar waar geen enkele andere bancaire service aan verbonden is.

Vertrouwen en toegang tot bancaire dienstverlening:

Onnodige belemmeringen kunnen leiden tot gedeeltelijke of geheel verloren relaties met banken. Dat kan het doel van veilig bankverkeer volgens ons niet dienen.

Zo worden maximale percentages van 25, 20 of 10% genoemd van de totale bedrijfsomzet die contant mogen worden afgestort. Overige betalingen moeten per bank, card of pin worden voldaan. Dat gaat volledig voorbij aan de praktijk

Maar de klant verbieden om zelf te bepalen hoe hij wil betalen omdat het maand-maximum bereikt is, is volstrekt onwerkbaar. Of de eis dat sekswerker de afrekening uitsluitend overgemaakt mag worden per bank gaat ook volledig aan de bedrijfs-praktijk voorbij. Dat daar duidelijkheid over moet bestaan is helder; maar dat hoef je dan niet telkens en bij herhaling nog eens te vragen als het de normale gang van zaken is.

Het is dan stuitend dat wanneer er een opmerking over gemaakt wordt  het antwoord dan soms is: Het staat u vrij om het maar eens bij een andere bank te proberen als het u niet bevalt; als we de stukken en gegevens nu niet volledig ontvangen kan de bank ook de rekening beëindigen.

Het derdenbelang:

De positie van sekswerkers: Zij hebben een begrijpelijke weerstand dat hun privacy bekend wordt buiten de fiscale- en werksfeer. Er is geen sprake van loondienst. Meestal wordt fiscaal gewerkt met de zogenaamde opting-in regeling. Binnen die regeling is bepaald dat door de ondernemer slechts de Belastingdienst geïnformeerd mag worden over die gegevens.

Het bedrijf is daaraan gehouden en de sanctie is dat men uit de fiscaleregeling gestoten wordt. Er zijn voor de sectorspecifieke voorwaarden aan deze regeling gebonden mede om de zelfstandigheid en privacy van de sekswerkers te respecteren.

De positie van klanten: Klanten hebben hun eigen zorg om de privacy; en willen in veel gevallen slechts cash betalen – soms omdat de echtgenote of boekhouder bij inzage van de rekening niet het de aard van de besteding hoeven te weten. Het is in dat licht bezien ook vreemd dat soms geëist wordt dat van de klanten bekend gemaakt moet worden hoe men aan cash geraakte… Of waarom men niet pin-de of  deze niet gewoon het rekeningbedrag overschrijft. Of dat verondersteld wordt dat de klant gevraagd moet worden de contante betaling via op naam gestelde afgetekende bon moet besteden.

 In al die gevallen: Dan besteed hij niet!

Verzoeken aan toezichthouders

De publieke sector en toezichthouders zouden meer nadruk moeten leggen op hergebruik van reeds verstrekte informatie en betere verificatie van eerder aangeleverde stukken voordat opnieuw, nogmaals en wéér dezelfde informatie opgevraagd wordt.

Bevorder duidelijke richtlijnen voor banken over proportionaliteit, hergebruik van gegevens en efficiëntie bij Wwft-controles.

Stimuleer consistente toepassing van de Wwft, met duidelijke criteria wanneer aanvullende documentatie vereist is, inclusief termijn- en herhaalbeleid.

Bevorder transparantie over vergoedingen en kostenstructuren bij rekeningbeheer en wat precies onder ‘extra moeite’ valt.

Waarborg privacy-rechten van ondernemers, sekswerkers en klanten door expliciete afspraken over minimale gegevensverwerking, retentieperiodes en beveiligingsmaatregelen.

Faciliteer mechanismen voor klacht- en escalatieprocedures bij herhaalde, onnodige of oneerlijke verwerkingen en vragen.

Conclusie

Wij streven naar een evenwichtige benadering: adequate bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, zonder onnodige lasten voor legitieme bedrijfsvoering en zonder inbreuk op privacy-rechten.

We gaan ervan uit dat de problemen vooral ontstaan doordat de bedrijven niet één op één met andere bedrijven te vergelijken zijn en daardoor opvallen. Dat willen we ook nader toelichten .

Wij verzoeken u om stappen te zetten richting meer gericht toezicht op bancaire Wwft-toepassing en om duidelijke kaders te bieden die de proportionaliteit en efficiëntie waarborgen.

Wij herhalen het nog: Wij staan uiteraard open voor een gesprek om de signalen te verduidelijken, eventuele feiten te verifiëren en gezamenlijk concrete verbetermaatregelen te formuleren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *